ขั้นตอนการทำเว็บไซต์กับเอเจนซี่ ตั้งแต่บรีฟจนส่งมอบ ใช้เวลากี่วัน?

ขั้นตอนการทำเว็บไซต์กับเอเจนซี่แบ่งได้ 6 ช่วงหลัก คือ คุยบรีฟและออกใบเสนอราคา, รวบรวมข้อมูล, ออกแบบและพัฒนา, ตรวจงานและแก้ไข, ส่งมอบ และดูแลหลังส่งมอบ เว็บธุรกิจทั่วไปใช้เวลาประมาณ 7–30 วัน ขึ้นอยู่กับจำนวนหน้า ระบบที่ต้องใช้ และความเร็วในการส่งข้อมูลของฝั่งลูกค้าเอง

บทความนี้เล่าสิ่งที่เกิดขึ้น หลังจากตกลงจ้างแล้ว ว่าแต่ละช่วงใครต้องทำอะไร ได้อะไรออกมา และตรงไหนที่งานมักสะดุด ถ้ายังอยู่ในช่วงเลือกบริษัทอยู่ ลองดูเช็กลิสต์ก่อนจ้างบริษัททำเว็บก่อน แล้วค่อยกลับมาอ่านต่อตรงนี้ จะเห็นภาพทั้งเส้นทางครบกว่า

ผมเขียนจากมุมของคนรับทำเว็บ WordPress ที่ต้องอธิบายขั้นตอนนี้ให้ลูกค้าฟังแทบทุกงาน ตัวเลขที่ยกมาในบทความ (ระยะเวลา จำนวนครั้งที่แก้ได้ ระยะดูแลหลังส่งมอบ) มาจากเงื่อนไขที่ eHowMe ใช้จริงบนหน้าบริการ ส่วนเอเจนซี่อื่นอาจแบ่งขั้นตอนต่างออกไปบ้าง แต่โครงหลักจะคล้ายกัน

ภาพรวมก่อนเริ่ม: 6 ช่วงที่งานทำเว็บต้องผ่าน

หลายคนนึกว่าการทำเว็บคือ “ส่งงานให้เอเจนซี่แล้วรอรับเว็บ” แต่จริงๆ ลูกค้ามีบทบาทเกือบทุกช่วง โดยเฉพาะช่วงส่งข้อมูลและตรวจงาน ตารางนี้สรุปให้เห็นว่าแต่ละช่วงใครเป็นคนขับเคลื่อนหลัก

ถ้าดูจากตารางจะเห็นว่า 2 ใน 6 ช่วงขึ้นกับฝั่งลูกค้าเป็นหลัก นี่คือเหตุผลที่เว็บแบบเดียวกันอาจเสร็จเร็วช้าต่างกันได้มาก แม้จะจ้างที่เดียวกันก็ตาม

1. คุยบรีฟและขอใบเสนอราคา

ช่วงแรกคือการคุยว่าอยากได้เว็บแบบไหน ไว้ทำอะไร ลูกค้าเป็นใคร และต้องการระบบอะไรบ้าง ที่ eHowMe ช่วงนี้เป็นการปรึกษาฟรีก่อนเสนอราคา คุยกันผ่าน LINE หรือกรอกแบบฟอร์มขอใบเสนอราคาก็ได้ ฟอร์มจะถามแค่ชื่อ ช่องทางติดต่อ บริการที่สนใจ และให้เล่ารายละเอียดงานสั้นๆ

สิ่งที่ช่วยให้คุยรอบเดียวจบ (ไม่ต้องถามกลับไปกลับมาหลายวัน) มีประมาณนี้

• เป้าหมายของเว็บ เช่น ให้ลูกค้าทัก LINE, ขายของออนไลน์, ให้ข้อมูลบริษัทเพื่อยื่นงานองค์กร
• หน้าที่ต้องมี แค่ร่างคร่าวๆ ก็พอ ถ้ายังนึกไม่ออก ดูตัวอย่างหน้าที่เว็บบริษัทควรมีประกอบได้
• ตัวอย่างเว็บที่ชอบ 2–3 เว็บ พร้อมบอกว่าชอบตรงไหน (สี การจัดวาง หรือฟังก์ชัน)
• ระบบพิเศษ เช่น ตะกร้าสินค้า ชำระเงินออนไลน์ เว็บ 2 ภาษา ฟอร์มนัดหมาย
• งบประมาณและวันที่อยากให้เว็บพร้อม บอกตรงๆ จะช่วยให้เอเจนซี่เสนอทางเลือกที่ทำได้จริง

ขอบเขตงานที่ควรเขียนไว้ให้ชัด

ใบเสนอราคาที่ดีไม่ได้บอกแค่ราคารวม แต่ต้องบอกว่าราคานั้น รวมอะไรและไม่รวมอะไร จุดที่ควรเห็นเป็นตัวหนังสือก่อนเริ่มงานคือ จำนวนหน้า ระบบที่ทำให้ ใครเป็นคนเตรียมเนื้อหาและรูป จำนวนครั้งที่ขอแก้ได้ ระยะเวลาโดยประมาณ และค่าใช้จ่ายรายปีหลังส่งมอบ (โดเมน โฮสติ้ง การดูแล) ถ้าอยากเทียบว่าราคาแต่ละแบบควรอยู่แถวไหน ผมรวบรวมไว้ในบทความราคาทำเว็บไซต์แยกตามประเภท

ปัญหาส่วนใหญ่ระหว่างทำเว็บไม่ได้เกิดจากฝีมือ แต่เกิดจากขอบเขตงานที่ไม่เคยเขียนไว้ตั้งแต่แรก

ถ้าธุรกิจต้องใช้ใบเสนอราคาหรือสัญญาเป็นเอกสารภายใน ลองดูเทมเพลตใบเสนอราคาและสัญญาเว็บไซต์ที่แจกไว้ เอาไปเทียบหัวข้อกับเอกสารที่ได้รับว่าครบไหม

2. รวบรวมข้อมูล ช่วงที่งานมักสะดุดที่สุด

หลังตกลงขอบเขตแล้ว ลูกค้าจะต้องเตรียมวัตถุดิบให้ ช่วงนี้ดูเหมือนง่าย แต่เป็นช่วงที่ทำให้ไทม์ไลน์ยืดออกบ่อยที่สุด เพราะข้อมูลมักกระจายอยู่หลายคน หลายไฟล์ หรือยังไม่มีใครเขียนไว้เลย

• โลโก้ ไฟล์ต้นฉบับหรือไฟล์ความละเอียดสูง (ถ้ามีพื้นหลังโปร่งใสยิ่งดี)
• รูปภาพ รูปสินค้า หน้าร้าน ทีมงาน หรือผลงาน ควรเป็นรูปจริงของธุรกิจ
• ข้อความ แนะนำบริษัท รายละเอียดบริการหรือสินค้า ราคา (ถ้าจะแสดง)
• ข้อมูลติดต่อ ที่อยู่ เบอร์โทร LINE เวลาเปิดปิด ลิงก์โซเชียล
• สิทธิ์เข้าถึง ถ้ามีโดเมนหรือโฮสติ้งเดิมอยู่แล้ว ต้องเตรียมช่องทางให้ทีมงานเข้าไปตั้งค่าได้

เคล็ดลับเล็กๆ คือให้คนเดียวเป็นผู้รวบรวมและส่ง แล้วส่งเป็นชุดเดียวในโฟลเดอร์เดียว ดีกว่าทยอยส่งทีละรูปในแชทจนตามหาไม่เจอ ถ้าเนื้อหายังไม่พร้อมจริงๆ คุยกับเอเจนซี่ตรงๆ ว่าจะให้ช่วยเขียน (ซึ่งมักมีค่าใช้จ่ายเพิ่ม) หรือจะเริ่มงานด้วยข้อความชั่วคราวไปก่อน

เว็บที่เสร็จเร็ว มักไม่ใช่เว็บที่หน้าน้อยที่สุด แต่เป็นเว็บที่ลูกค้าส่งข้อมูลครบตั้งแต่สัปดาห์แรก

3. ออกแบบและพัฒนา

ช่วงนี้เป็นงานของเอเจนซี่เป็นหลัก เริ่มจากวางโครงหน้าและหน้าตาเว็บให้สอดคล้องกับแบรนด์ แล้วค่อยลงมือสร้างจริงในระบบ ถ้าเป็นเว็บ WordPress ก็จะติดตั้งธีม ตัวสร้างหน้า และปลั๊กอินที่จำเป็น จากนั้นวางเนื้อหาที่ลูกค้าส่งมาเข้าไปทีละหน้า

เรื่องที่ควรทำไปพร้อมกันตั้งแต่ช่วงนี้ ไม่ใช่มาแก้ทีหลัง มีด้วยกัน 3 อย่าง

1. แสดงผลดีบนมือถือ ลูกค้าส่วนใหญ่เปิดเว็บจากมือถือ ปุ่มโทรหรือปุ่ม LINE ต้องกดง่ายบนจอเล็ก
2. โครงสร้าง SEO พื้นฐาน เช่น หัวข้อเป็นลำดับ ชื่อหน้าและคำอธิบายแต่ละหน้า URL ที่อ่านออก
3. ความเร็ว Google ใช้ตัวชี้วัด Core Web Vitals โดยเกณฑ์ “ดี” คือ LCP ไม่เกิน 2.5 วินาที INP ไม่เกิน 200 มิลลิวินาที และ CLS ไม่เกิน 0.1 ตามเอกสารของ web.dev

ส่วนเรื่องการจัดวางให้คนอ่านแล้วอยากติดต่อ ผมเขียนแยกไว้ในหลักการออกแบบเว็บไซต์ให้ขายได้จริง ถ้าอ่านก่อนถึงช่วงตรวจงาน จะช่วยให้คอมเมนต์ได้ตรงจุดขึ้นเยอะ

ระหว่างรอ ลูกค้าทำอะไรได้บ้าง

ช่วงพัฒนาลูกค้าไม่ต้องทำอะไรมาก แต่ควรตอบคำถามที่ทีมงานถามกลับให้เร็ว เช่น “สินค้าตัวนี้ใช้รูปไหน” หรือ “เบอร์โทรนี้ยังใช้อยู่ไหม” คำถามเล็กๆ ที่ค้างไว้ 2–3 วันมักทำให้ทั้งหน้าเดินต่อไม่ได้ อีกเรื่องที่เตรียมได้เลยคือรายชื่อคนที่ต้องตรวจและอนุมัติงาน จะได้ไม่ต้องรอรวบรวมความเห็นตอนท้าย

4. ตรวจงานและแก้ไข

เมื่อเว็บเวอร์ชันแรกพร้อม เอเจนซี่จะส่งลิงก์ให้ลูกค้าเข้าไปดู ช่วงนี้สำคัญเพราะจำนวนครั้งที่ขอแก้ได้มักถูกกำหนดไว้ในแพ็กเกจ ของ eHowMe แบ่งตามแพ็กเกจแบบนี้

คำว่า “แก้ได้ 1 ครั้ง” ไม่ได้แปลว่าแก้ได้จุดเดียว แต่หมายถึงส่งรายการแก้ 1 รอบ ซึ่งในรอบนั้นมีหลายจุดได้ ตราบใดที่ยังอยู่ในขอบเขตงานเดิม เพราะฉะนั้นวิธีที่คุ้มที่สุดคือ รวบรวมทุกจุดเป็นรายการเดียวแล้วส่งทีเดียว

• ระบุหน้าและตำแหน่งให้ชัด เช่น “หน้าบริการ ส่วนที่ 2 การ์ดที่ 3”
• แนบภาพหน้าจอวงจุดที่ต้องแก้ ช่วยลดการตีความผิดได้มาก
• แยกให้ออกว่าอันไหนคือ “แก้ให้ถูก” (พิมพ์ผิด เบอร์ผิด) กับอันไหนคือ “เปลี่ยนใจ” (อยากได้เลย์เอาต์ใหม่)
• เปิดดูบนมือถือด้วย ไม่ใช่แค่บนคอมพิวเตอร์

คอมเมนต์ที่ดีที่สุดคือคอมเมนต์ที่ทีมงานอ่านแล้วแก้ได้ทันที โดยไม่ต้องถามกลับ

5. ส่งมอบงาน และสิ่งที่ต้องได้รับกลับมา

วันส่งมอบไม่ใช่แค่วันที่เว็บออนไลน์ แต่เป็นวันที่ลูกค้าควรได้ “กุญแจ” ของเว็บครบทุกดอก เช็กให้แน่ใจว่าได้สิ่งเหล่านี้

• บัญชีผู้ดูแลเว็บ (Administrator) ในชื่อของเจ้าของธุรกิจเอง ไม่ใช่ยืมบัญชีของเอเจนซี่
• ข้อมูลโดเมนและโฮสติ้ง รู้ว่าจดไว้ที่ไหน ในชื่อใคร หมดอายุเมื่อไร
• ไลเซนส์ธีมหรือปลั๊กอินแบบเสียเงิน ที่ใช้อยู่ในเว็บ เช่น Elementor Pro
• สิทธิ์ Google Analytics 4 และ Google Search Console ให้ดูสถิติของตัวเองได้
• Sitemap ที่ส่งเข้า Search Console แล้ว ถ้ายังไม่รู้ว่าคืออะไร อ่านSitemap คืออะไรประกอบได้
• วิธีแก้ไขเนื้อหาเบื้องต้น เช่น เปลี่ยนรูป แก้ราคา เพิ่มบทความ

อีกเรื่องที่ควรรู้ไว้ก่อนคือ เว็บที่เพิ่งออนไลน์จะยังไม่ขึ้นอันดับ Google ทันที คู่มือ SEO Starter Guide ของ Google บอกไว้ว่าการเปลี่ยนแปลงบางอย่างอาจเห็นผลในไม่กี่ชั่วโมง แต่บางอย่างอาจใช้เวลาหลายเดือน และแนะนำให้รอสักสองสามสัปดาห์ก่อนประเมินผล

6. ดูแลหลังส่งมอบ ช่วงที่หลายคนมองข้าม

หลังเว็บออนไลน์ช่วงแรกคือช่วงที่จะเจอคำถามจริง เพราะเพิ่งได้ลองใช้หลังบ้านเอง ที่ eHowMe มีให้คำปรึกษาและดูแลเว็บ 3 เดือนหลังส่งมอบ ถ้าอยากแก้จุดไหนแล้วทำเองไม่เป็น นัด Google Meet สอนทีละจุดได้ หลังจากนั้นเลือกต่อบริการโดเมน โฮสติ้ง และดูแลรายปีที่ 3,000 บาทต่อปีได้ (รายละเอียดทั้งหมดอยู่ในหน้ารับทำเว็บไซต์ WordPress)

ไม่ว่าจะจ้างที่ไหน ช่วงนี้ควรใช้ให้คุ้ม ลองแก้เนื้อหาเองสัก 2–3 อย่าง ลองกรอกฟอร์มติดต่อของเว็บตัวเองดูว่าข้อความไปถึงจริงไหม แล้วจดคำถามทั้งหมดไว้ถามในรอบเดียว

ทำเว็บไซต์ใช้เวลากี่วัน ขึ้นอยู่กับอะไร

สำหรับงานของ eHowMe โดยปกติใช้เวลาประมาณ 7–30 วัน ช่วงห่างค่อนข้างกว้าง เพราะเวลาไม่ได้ขึ้นกับจำนวนหน้าอย่างเดียว ปัจจัยที่ทำให้งานสั้นหรือยาวขึ้นมีประมาณนี้

ถ้ามีวันเปิดตัวที่เลื่อนไม่ได้ เช่น งานอีเวนต์หรือวันเปิดร้าน แจ้งตั้งแต่วันคุยบรีฟ และนับถอยหลังเผื่อช่วงตรวจงานไว้ด้วย อย่าวางแผนให้เว็บเสร็จวันเดียวกับวันที่ต้องใช้จริง

สิ่งที่หลายคนมักพลาดระหว่างทำเว็บ

• ไม่ได้ตกลงขอบเขตเป็นลายลักษณ์อักษร พอถึงช่วงตรวจงานก็เถียงกันว่าอะไรรวมหรือไม่รวม
• ขอเพิ่มหน้าหรือระบบใหม่ตอนใกล้เสร็จ แบบนี้มักกลายเป็นงานเพิ่ม ทั้งเวลาและค่าใช้จ่าย
• ใช้รูปจากอินเทอร์เน็ตโดยไม่รู้ที่มา เสี่ยงเรื่องลิขสิทธิ์ และเว็บดูไม่ต่างจากคู่แข่ง
• ไม่ได้บัญชีผู้ดูแลหรือข้อมูลโดเมนเป็นของตัวเอง วันหนึ่งอยากเปลี่ยนผู้ดูแลก็ทำไม่ได้
• คาดหวังว่าเว็บเสร็จแล้วลูกค้าจะมาเอง เว็บเป็นแค่จุดเริ่ม ยังต้องมีคนเห็นผ่าน Google โซเชียล หรือโฆษณา

ถ้ากำลังชั่งใจว่าจะทำเองหรือจ้าง ขั้นตอนทั้งหมดนี้ก็ยังต้องผ่านเหมือนกัน ต่างกันแค่ว่าใครเป็นคนลงมือในแต่ละช่วง และเราอยากใช้เวลาของตัวเองไปกับส่วนไหน

คำถามที่พบบ่อย