Page Speed คือความเร็วที่หน้าเว็บโหลดและพร้อมใช้งาน ส่วน PageSpeed Insights (PSI) คือเครื่องมือฟรีของ Google ที่วัดและบอกว่าหน้าเว็บของเราควรแก้ตรงไหน ผลลัพธ์มีสองส่วนที่คนมักสับสน คือคะแนน 0-100 จากการจำลอง กับข้อมูลจากผู้ใช้จริง บทความนี้อธิบายวิธีอ่านทั้งสองส่วน แล้วค่อยไปที่วิธีแก้บน WordPress
ถ้าอยากรู้ตัวชี้วัด LCP, INP, CLS ของ WordPress แบบลงลึก ผมแยกไว้ใน Core Web Vitals บน WordPress ส่วนความเร็วเป็นเพียงหนึ่งในหลายส่วนของงาน SEO ดูภาพรวมได้ที่ SEO Roadmap สำหรับมือใหม่
เปิด PageSpeed Insights แล้วเห็นอะไรบ้าง
ใส่ URL ที่ pagespeed.web.dev แล้วเลือกแท็บ Mobile หรือ Desktop ผลจะแบ่งเป็นสองกลุ่มตามเอกสาร About PageSpeed Insights ของ Google
| ส่วน | มาจากไหน | ใช้ทำอะไร |
|---|---|---|
| Field data (ข้อมูลผู้ใช้จริง) | Chrome User Experience Report ย้อนหลัง 28 วัน | ดูว่าผู้ใช้จริงเจอประสบการณ์แบบไหน |
| Lab data (ข้อมูลจำลอง) | Lighthouse จำลองการโหลดหนึ่งครั้ง | หาสาเหตุและทดสอบหลังแก้ |
จุดที่ต้องรู้คือสองส่วนนี้อาจไม่ตรงกัน เพราะ lab data จำลองอุปกรณ์ระดับกลางบนเครือข่ายมือถือ ส่วน field data เป็นของผู้ใช้จริงหลายแบบ Google ย้ำเองว่าคะแนน lab สูงไม่ได้แปลว่าผู้ใช้จริงจะได้ประสบการณ์ที่ดี และคะแนนเปลี่ยนได้ในแต่ละครั้งที่ทดสอบ แม้เราไม่ได้แก้อะไร
ถ้าหน้าเว็บใหม่หรือมีผู้เข้าชมน้อย อาจไม่มี field data ให้ดู PSI จะย้อนไปแสดงข้อมูลระดับทั้งเว็บ หรือไม่แสดงเลย ซึ่งไม่ได้แปลว่าเว็บมีปัญหา
อ่านคะแนนและตัวชี้วัดให้ถูก
คะแนน Performance 90 ขึ้นไปถือว่าดี 50-89 ต้องปรับปรุง และต่ำกว่า 50 ถือว่าแย่ ส่วน Core Web Vitals ซึ่งเป็นกลุ่มตัวชี้วัดที่ Google ให้ความสำคัญ มีเกณฑ์ดังนี้ (วัดที่ค่าเปอร์เซ็นไทล์ที่ 75 ของผู้ใช้)
| ตัวชี้วัด | วัดอะไร | ดี | ต้องปรับปรุง | แย่ |
|---|---|---|---|---|
| LCP | เวลาที่เนื้อหาหลักของหน้าแสดง | ไม่เกิน 2.5 วินาที | ไม่เกิน 4 วินาที | เกิน 4 วินาที |
| INP | ความเร็วตอบสนองเมื่อกดหรือพิมพ์ | ไม่เกิน 200 มิลลิวินาที | ไม่เกิน 500 มิลลิวินาที | เกิน 500 มิลลิวินาที |
| CLS | หน้าเว็บกระตุกเลื่อนตำแหน่งแค่ไหน | ไม่เกิน 0.1 | ไม่เกิน 0.25 | เกิน 0.25 |
ผมดูตัวชี้วัดที่แดงหรือเหลืองก่อนดูคะแนนรวม เพราะคะแนนรวมเป็นแค่ค่าเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก ส่วนตัวชี้วัดบอกว่าผู้ใช้เจออะไรจริง
แก้ปัญหา Page Speed บน WordPress ตามลำดับที่คุ้ม
PSI จะมีรายการ Opportunities และ Diagnostics ให้ ผมเรียงเป็นลำดับที่ลงแรงน้อยแต่ได้ผลมากก่อน
1. รูปภาพ
รูปที่ใหญ่เกินจำเป็นคือสาเหตุอันดับต้นๆ ของ LCP ช้า บีบอัดรูปก่อนอัปโหลด ใช้รูปแบบ WebP หรือ AVIF ที่ WordPress รองรับ และกำหนดความกว้างความสูงของรูปเสมอ เพื่อไม่ให้หน้ากระตุก (CLS) รูปแรกที่อยู่บนหน้าจอไม่ควรตั้ง lazy load เพราะจะทำให้ LCP ช้าลง ส่วนรูปที่อยู่ลงไปด้านล่างให้ lazy load ได้
2. Cache
Cache ช่วยให้เซิร์ฟเวอร์ไม่ต้องสร้างหน้าใหม่ทุกครั้ง ปลั๊กอินแคชอย่าง WP Rocket ตั้งค่าได้ง่าย ดูขั้นตอนที่ ตั้งค่า WP Rocket และอย่าลืมล้างแคชหลังแก้เว็บ
3. ลด JavaScript และ CSS ที่ไม่จำเป็น
สคริปต์จากธีมและปลั๊กอินเป็นตัวการของ INP ช้า ตรวจดูว่าปลั๊กอินไหนโหลดสคริปต์ในหน้าที่ไม่ได้ใช้ ปิดเฉพาะหน้า หรือถอดปลั๊กอินที่ไม่จำเป็นออก การรวมและบีบอัดไฟล์ (minify) ช่วยได้ แต่ต้องทดสอบหน้าเว็บหลังเปิด เพราะบางครั้งทำให้หน้าแสดงผลผิด รายชื่อปลั๊กอินที่ผมใช้และเหตุผลอยู่ใน ปลั๊กอิน WordPress ที่ควรมี
4. โฮสติ้งและ CDN
ถ้า TTFB (เวลาที่เซิร์ฟเวอร์ตอบกลับครั้งแรก) สูงอยู่ตลอด ต่อให้ตั้งค่าอย่างอื่นดีแค่ไหนก็แก้ได้ไม่หมด เป็นสัญญาณว่าควรดูแพ็กเกจโฮสต์ การใช้ CDN ช่วยส่งไฟล์จากเซิร์ฟเวอร์ใกล้ผู้ใช้ ตัวเลือกฟรีที่เริ่มง่ายคือ Cloudflare
5. ฟอนต์และ layout shift
ฟอนต์เว็บที่โหลดช้าทำให้ตัวอักษรเปลี่ยนหน้าตาตอนโหลดและเกิด CLS ใช้ฟอนต์ให้น้อยตระกูล โหลดเฉพาะน้ำหนักที่ใช้ และเว้นที่ให้โฆษณาหรือแบนเนอร์ที่แทรกทีหลัง
Page Speed มีผลต่อ SEO แค่ไหน
Core Web Vitals เป็นส่วนหนึ่งของ page experience ที่ Google ประเมิน แต่เนื้อหาที่ตรงกับสิ่งที่ผู้ใช้ค้นหายังสำคัญกว่า หน้าเว็บที่เร็วแต่เนื้อหาไม่ตอบคำถามไม่ติดอันดับ ผมจึงถือว่าความเร็วเป็นเงื่อนไขขั้นต่ำที่ไม่ควรทำให้ผู้อ่านรำคาญ ไม่ใช่ทางลัดไปอันดับ 1 เนื้อหาและการตั้งค่าในหน้าอ่านที่ SEO On-Page
เครื่องมืออื่นที่ใช้เทียบ
- PageSpeed Insights ใช้ข้อมูลผู้ใช้จริงของ Chrome เหมาะที่สุดสำหรับดูสถานะที่ Google เห็น
- GTmetrix ดู waterfall ว่าไฟล์ไหนโหลดช้า
- Pingdom ทดสอบจากหลายตำแหน่งเซิร์ฟเวอร์
ผลของแต่ละเครื่องมือไม่เท่ากัน เพราะวิธีจำลองต่างกัน ให้เลือกเครื่องมือเดียวเป็นเกณฑ์ แล้วเทียบก่อนและหลังแก้ด้วยเครื่องมือเดิม
คำถามที่พบบ่อย
Page Speed คืออะไร
คือความเร็วในการโหลดและแสดงผลหน้าเว็บจนผู้ใช้เริ่มใช้งานได้ วัดด้วยตัวชี้วัดอย่าง LCP, INP และ CLS
คะแนน PageSpeed Insights เท่าไรถึงดี
คะแนน Performance 90 ขึ้นไปถือว่าดี 50-89 ต้องปรับปรุง ต่ำกว่า 50 ถือว่าแย่ แต่ควรดูตัวชี้วัดข้อมูลผู้ใช้จริงควบคู่กันเสมอ
ทำไมคะแนนเปลี่ยนทุกครั้งที่ทดสอบ
เพราะการจำลองได้รับผลจากเครือข่ายและทรัพยากรเครื่องที่ใช้ทดสอบในช่วงนั้น Google ระบุว่าค่าเปลี่ยนระหว่างรอบได้แม้ไม่ได้แก้เว็บ
ทำไมไม่มี field data ในหน้าเว็บของผม
ต้องมีผู้ใช้จริงเข้าหน้านั้นมากพอและหน้าต้องเปิดให้ Google เข้าถึงได้ ถ้าไม่พอ PSI จะแสดงข้อมูลระดับทั้งเว็บหรือไม่แสดงเลย
Page Speed มีผลต่อการจัดอันดับไหม
มีผลในฐานะส่วนหนึ่งของ page experience แต่เนื้อหาที่ตอบตรงกับคำค้นยังเป็นปัจจัยหลัก ไม่ควรแก้ความเร็วโดยละเลยเนื้อหา
